Bí quyết sống hạnh phúc!

Nhà sư Yongey Mingyur Rinpoche cho rằng hạnh phúc không đến từ tìm kiếm thêm tiện nghi mà từ khả năng đối diện với cảm xúc, chấp nhận thay đổi và rèn tâm trí.

Yongey Mingyur Rinpoche, đứng đầu tu viện Phật giáo Tây Tạng Tergar Osel Ling ở Kathmandu, Nepal, được biết đến qua nhiều nghiên cứu về não bộ của những người thực hành thiền lâu năm.

Năm 2020, một nghiên cứu MRI do Nagesh Adluru và cộng sự (Mỹ), thực hiện cho thấy ở tuổi 41, tuổi não của Mingyur Rinpoche tương đương khoảng 33 tuổi.

Ông được truyền thông gọi là "nhà sư hạnh phúc nhất thế giới". Tuy nhiên, Mingyur cho rằng hạnh phúc không phải trạng thái có sẵn mà là kỹ năng có thể rèn luyện thông qua những thực hành đơn giản trong đời sống.

Bớt tìm kiếm tiện nghi

Theo Mingyur, khi cảm thấy cô đơn, thiếu thốn hay buồn chán, con người thường tìm cách khỏa lấp bằng đồ ăn, điện thoại, cà phê hoặc các hình thức giải trí.

Tuy nhiên, không nhất thiết phải loại bỏ cảm xúc khó chịu vì chúng có thể là tín hiệu giúp mỗi người hiểu rõ hơn về bản thân.

Khi thấy buồn chán, dù đang xem phim và liên tục lướt điện thoại, thay vì tìm thêm một hình thức kích thích khác, hãy thử tắt các thiết bị và quan sát cảm xúc của mình. Việc liên tục tìm kiếm điều mới có thể không giúp con người bớt buồn chán mà đôi khi còn khiến cảm giác này tăng lên.

Đón nhận thay đổi

Năm 2011, Mingyur rời tu viện vào ban đêm, chỉ mang theo vài bộ quần áo, bắt đầu cuộc sống của một nhà tu khổ hạnh. Khoảng ba tuần sau, ông bị bệnh nặng và rơi vào tình trạng kiệt sức, gần như cận kề cái chết. Trải nghiệm đó giúp ông hiểu sâu hơn về việc buông bỏ nhu cầu kiểm soát và chấp nhận những gì xảy đến.

Theo Mingyur, con người không cần chờ đến những biến cố lớn mới học cách đón nhận thay đổi. Một công việc mới, mối quan hệ mới, nhóm bạn mới hay thử thách mới đều có thể là cơ hội để làm quen với những điều nằm ngoài vùng an toàn.

Ngay cả những thay đổi nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày cũng có thể giúp rèn luyện khả năng này, chẳng hạn đi một tuyến đường khác về nhà hoặc nấu một món ăn bằng nguyên liệu chưa từng sử dụng.

Rèn luyện qua ba trụ cột

Trong Phật giáo Tây Tạng, Mingyur nhấn mạnh ba yếu tố: quan điểm, thiền định và ứng dụng.

Quan điểm là cách nhìn nhận rằng mỗi người đều có khả năng nhận thức, yêu thương, từ bi và trí tuệ. Thiền định giúp rèn luyện tâm trí, còn ứng dụng là đưa những nhận thức đó vào đời sống thông qua các thói quen mới.

Chẳng hạn, thay vì mặc định rằng một người bạn khó chịu chỉ có những điểm xấu, hãy thử nhận ra một phẩm chất tích cực ở họ. Việc này cần được lặp lại thường xuyên để trở thành thói quen.

Biết ơn những điều cụ thể

Mỗi người có thể chú ý đến những điều cụ thể đang hiện diện trong cuộc sống: các giác quan, một mái nhà, một người bạn, người thân hay những khoảnh khắc bình thường bên gia đình.

Thay vì chỉ nghĩ "tôi biết ơn các con", có thể chú ý đến một khoảnh khắc cụ thể, chẳng hạn cảm giác khi ngồi trên một chiếc ghế thoải mái hoặc nhìn con chơi đùa.

Theo ông, việc nhận ra những điều nhỏ bé như vậy giúp con người chú ý hơn đến chất lượng cuộc sống hiện tại.

Hãy để cảm xúc tiêu cực trôi qua

Mingyur từng trải qua những cơn hoảng loạn khi còn nhỏ. Khi hỏi cha cách chống lại chúng, ông nhận được lời khuyên không nên chống cự.

Ông ví cảm xúc tiêu cực như những đám mây giông trên bầu trời. Đám mây có thể che phủ bầu trời trong một thời gian nhưng không làm thay đổi bản chất của bầu trời.

Tương tự, cơn hoảng loạn, buồn bã hay lo lắng có thể xuất hiện rồi qua đi. Thay vì cố gắng xua đuổi chúng, mỗi người có thể quan sát cảm xúc và nhớ rằng đó chỉ là một trạng thái tạm thời.

Khi cảm xúc quá mạnh, Mingyur khuyên tập trung vào những cảm giác vật lý như nhiệt độ phòng hoặc âm thanh xung quanh để trở về với hiện tại.

Hạnh phúc không nằm ở việc có thêm

Theo Mingyur, con người thường nghĩ mình sẽ hạnh phúc hơn nếu kiếm được nhiều tiền, chuyển đến một đất nước khác, có công việc mới hoặc đạt được một điều mong muốn.

Những thay đổi đó có thể tạo ra niềm vui nhưng thường không kéo dài. Sau một thời gian, con người lại trở về trạng thái cảm xúc quen thuộc.

Ông cho rằng thực hành hít thở, yêu thương và lòng từ bi có thể giúp thay đổi trạng thái tinh thần theo thời gian.

Một cách đơn giản là ngồi yên, thở tự nhiên và chú ý đến chuyển động của bụng hoặc cảm giác không khí đi qua cơ thể. Người tập có thể lặp lại một câu nhắc nhở như "Cầu mong tôi được hạnh phúc và thoát khỏi khổ đau", sau đó mở rộng mong muốn ấy đến người thân, thú cưng và những người khác.

Đừng phản ứng ngay khi tức giận

Mingyur ví nhận thức như ánh nắng mặt trời, còn những khuôn mẫu cảm xúc như sương giá trên cỏ. Khi ánh nắng xuất hiện, sương giá tự tan mà không cần chống lại.

Với cơn giận cũng vậy. Khi tức giận, thay vì lập tức quát mắng hoặc phản ứng, hãy nhận ra mình đang giận và dành một khoảng ngắn để quan sát cảm xúc đó.

Theo Mingyur, việc nhận diện cảm xúc tạo ra một khoảng cách giữa cảm xúc và hành động. Từ đó, con người có thêm lựa chọn về cách phản ứng.

Với nhà sư này, hạnh phúc không phải trạng thái luôn vui vẻ hay tránh được mọi khó khăn. Đó là khả năng nhận biết những gì đang diễn ra bên trong, chấp nhận sự thay đổi và từng bước rèn luyện cách phản ứng trước những gì xảy ra trong cuộc sống.